Weaving Technician

56/7 Identify various textile machines (08)7) Winding machines. वाइंडिंग मशीन हे वस्त्रोद्योगातील एक महत्त्वाचे उपकरण आहे. याचा उपयोग तयार धाग्याचे मोठ्या शंकूवर किंवा बॉबिनवर लपेटण्यासाठी केला जातो. उद्देश: 1) तयार धाग्याची लांबी वाढवणे. 2) धागा वापरण्यासाठी सोपा करणे. 3) धाग्याचे नुकसान कमी करणे. 4) उत्पादकता वाढवणे. 5) विविध प्रकारच्या धाग्यांसाठी वापरता येणे. आकृती :- प्रक्रिया: 1) कच्चा माल (Raw material): रिंग फ्रेम मशीनमधून आलेला धागा किंवा इतर प्रकारचा तयार धागा इथे वापरला जातो. 2) भरती (Feeding): धाग्याला वाइंडिंग मशीनमध्ये भरले जाते. 3) लपेटणे (Winding): धाग्याला एका फिरत्या शंकूवर किंवा बॉबिनवर लपेटले जाते. ही प्रक्रिया धाग्याच्या प्रकारानुसार वेगवेगळी असू शकते. काही मशीनमध्ये धाग्याला गाठी मारून किंवा इतर प्रकारे सुरक्षित केले जाते. 4) अंतिम उत्पादन (Output): शंकूवर किंवा बॉबिनवर लपेटलेला धागा आता पुढील प्रक्रियेसाठी (विणकाम, रंगाई किंवा इतर) तयार असतो. मुख्य भाग: 1) फीड रोलर्स (Feed rollers): धाग्याला मशीनमध्ये आत घेतात. 2) टेंशन डिव्हाईस (Tension device): धाग्...

56/6 Identify various textile machines (08)6) Ring frame machines. रिंग फ्रेम मशीनचे मुख्य उद्देश: 1) धागा तयार करणे: रिंग फ्रेम मशीनचा मुख्य उद्देश म्हणजे रोव्हिंगपासून (roving) धागा तयार करणे. रोव्हिंग म्हणजे स्पीड फ्रेम मशीनमधून आलेले बारीक केलेले आणि पीळ दिलेले तंतू. 2) तंतूंना अंतिम पीळ देणे: रिंग फ्रेम मशीनमध्ये तंतूंना अंतिम पीळ दिला जातो, ज्यामुळे धागा मजबूत आणि टिकाऊ बनतो. 3) धाग्याची गुणवत्ता सुधारणे: रिंग फ्रेम मशीनमधील प्रक्रिया धाग्याची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत करते. धागा एकसारखा, मजबूत आणि चमकदार बनतो. 4) उत्पादकता वाढवणे: रिंग फ्रेम मशीन कमी वेळेत जास्त धागा तयार करू शकते, ज्यामुळे उत्पादकता वाढते. 5) विविध प्रकारच्या धाग्यांचे उत्पादन: रिंग फ्रेम मशीनचा उपयोग वेगवेगळ्या जाडी आणि प्रकारच्या धाग्यांचे उत्पादन करण्यासाठी केला जाऊ शकतो. 6) खर्च कमी करणे: रिंग फ्रेम मशीनमुळे कच्च्या मालाची बचत होते आणि उत्पादनाचा खर्च कमी होतो. आकृती :-  प्रक्रिया:      रिंग फ्रेम मशीन हे वस्त्रोद्योगातील एक अत्यंत महत्त्वाचे उपकरण आहे. कापूस किंवा इतर तंतुमय पद...

56/5 Identify various textile machines (08)5) Speed frame Or Roving frame machines. स्पीड फ्रेम मशीनचे मुख्य उद्देश: 1) तंतूंना बारीक करणे: ड्रॉ फ्रेम मशीनमधून आलेले तंतू जाडसर असतात. स्पीड फ्रेम मशीनमध्ये तंतूंना ओढून त्यांची जाडी कमी केली जाते, म्हणजे ते बारीक केले जातात. 2) तंतूंना पीळ देणे: तंतूंना बारीक करण्यासोबतच त्यांना हलका पीळ (twist) दिला जातो, ज्यामुळे त्यांची मजबुती वाढते. 3) तंतूंची लपेटा तयार करणे: स्पीड फ्रेम मशीनमध्ये तंतूंना एका शंकूच्या आकाराच्या फिरकीवर (bobbin) लपेटले जाते. यामुळे तंतूंचा साठा करणे आणि पुढील प्रक्रियेसाठी वापरणे सोपे होते. 4) पुढील प्रक्रियेसाठी तंतूंना तयार करणे: स्पीड फ्रेम मशीनमधील प्रक्रिया तंतूंना रिंग फ्रेम मशीनसाठी तयार करते, जिथे धागा बनवला जातो. 5) उत्पादकता वाढवणे: स्पीड फ्रेम मशीन कमी वेळेत जास्त तंतूंवर प्रक्रिया करू शकते, ज्यामुळे उत्पादकता वाढते. 6) गुणवत्ता सुधारणे: स्पीड फ्रेम मशीनमुळे तंतूंची गुणवत्ता सुधारते, ज्यामुळे तयार होणारा धागा उच्च प्रतीचा असतो. 7) खर्च कमी करणे: स्पीड फ्रेम मशीनमुळे कच्च्या मालाची बचत होते आणि उत्पादनाचा ...

56/4 Identify various textile machines (08) 4) Draw frame machines. Draw frame चे उद्देश लिहा ड्रॉ फ्रेम मशीनचे मुख्य उद्देश खालीलप्रमाणे आहेत: 1) तंतूंना समांतर करणे: ड्रॉ फ्रेम मशीनमधील रोलर्स तंतूंना ओढून त्यांची जाडी कमी करतात आणि त्यांना अधिकाधिक समांतर करतात. यामुळे धागा बनवण्याची प्रक्रिया सुलभ होते आणि धाग्याची गुणवत्ता सुधारते. 2) तंतूंची जाडी कमी करणे: ड्रॉ फ्रेम मशीनमध्ये अनेक ड्रॉइंग रोलर्स (drawing rollers) असतात. हे रोलर्स वेगवेगळ्या गतीमध्ये फिरतात आणि तंतूंना ओढून त्यांची जाडी कमी करतात. 3) मिश्रण सुधारणे: ड्रॉ फ्रेम मशीनमध्ये तंतू अनेकवेळा ओढले जातात, ज्यामुळे वेगवेगळ्या तंतूंचे मिश्रण अधिक चांगले होते. 4) पुढील प्रक्रियेसाठी तंतूंना तयार करणे: ड्रॉ फ्रेम मशीनमधील प्रक्रिया तंतूंना पुढील प्रक्रियेसाठी (रिंग फ्रेम किंवा इतर) तयार करते, ज्यामुळे धागा बनवणे सोपे होते. 5) उत्पादकता वाढवणे: ड्रॉ फ्रेम मशीन कमी वेळेत जास्त तंतूंवर प्रक्रिया करू शकते, ज्यामुळे उत्पादकता वाढते. 6) गुणवत्ता सुधारणे: ड्रॉ फ्रेम मशीनमुळे तंतूंची गुणवत्ता सुधारते, ज्यामुळे तयार होणारा धागा उच्च प्...

56/3 Identify various textile machines (08) 2) Carding machines. कार्डिंग मशीनचे मुख्य उद्देश खालीलप्रमाणे आहेत. 1) तंतूंना समांतर करणे: कार्डिंग मशीनमधील रोलर्स तंतूंना एकमेकांपासून वेगळे करतात आणि त्यांना सरळ व समांतर करतात. यामुळे धागा बनवण्याची प्रक्रिया सोपी होते आणि धाग्याची गुणवत्ता सुधारते. 2) तंतूंची सफाई करणे: कार्डिंग मशीन तंतूंमधील लहान कचरा, अशुद्धी आणि गाठी काढून टाकते. यामुळे धागा अधिक स्वच्छ आणि एकसारखा बनतो. 3) वेब तयार करणे: कार्डिंग मशीन तंतूंची एक पातळ चादर तयार करते, ज्याला वेब म्हणतात. ही वेब पुढील प्रक्रियेसाठी (drawing आणि spinning) पाठवली जाते, ज्यामुळे धागा तयार होतो. 4) उत्पादकता वाढवणे: कार्डिंग मशीन कमी वेळेत जास्त तंतूंवर प्रक्रिया करू शकते, ज्यामुळे उत्पादकता वाढते. 5) गुणवत्ता सुधारणे: कार्डिंग मशीनमुळे तंतूंची गुणवत्ता सुधारते, ज्यामुळे तयार होणारा धागा उच्च प्रतीचा असतो. 6) खर्च कमी करणे: कार्डिंग मशीनमुळे कच्च्या मालाची बचत होते आणि उत्पादनाचा खर्च कमी होतो. आकृती :- कार्डिंग मशीनची प्रक्रिया: कच्चा माल (Raw material): कार्डिंग मशीनमध्ये क...

56/2 Identify various textile machines (08) 2) Blow Room machines.  Blow Room मशीनचे मुख्य उद्देश खालीलप्रमाणे आहेत: 1) कच्च्या मालाची सफाई: ब्लो रूम मशीनमध्ये कापूस किंवा इतर तंतुमय पदार्थांमधील कचरा, धूळ, काड्या आणि इतर अनावश्यक वस्तू काढून टाकल्या जातात. 2) तंतूंची मिसळण: वेगवेगळ्या प्रकारच्या तंतूंना एकत्र मिसळून एकसारखे मिश्रण तयार केले जाते, ज्यामुळे धाग्याची गुणवत्ता सुधारते. 3) तंतूंचे विलगिकरण: तंतू एकमेकांपासून वेगळे केले जातात, ज्यामुळे त्यांची एकसारखी जाडी आणि लांबी होते. 4) तंतूंना कार्डिंगसाठी तयार करणे: ब्लो रूम मशीनमधील प्रक्रिया तंतूंना पुढील कार्डिंग प्रक्रियेसाठी तयार करते, ज्यामुळे धागा बनवणे सोपे होते. 5) उत्पादकता वाढवणे: ब्लो रूम मशीनच्या वापरामुळे कमी वेळेत जास्त उत्पादन होते, ज्यामुळे उत्पादकता वाढते. 6) गुणवत्ता नियंत्रण: ब्लो रूम मशीनमधील प्रक्रिया धाग्याची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत करते, ज्यामुळे तयार केलेले कापड उच्च प्रतीचे असते. 7) खर्च कमी करणे: ब्लो रूम मशीनमुळे कच्च्या मालाची बचत होते आणि उत्पादनाचा खर्च कमी होतो. आकृती :- Diagram of Blow...

Primary and secondary cells, common electrical accessories and their specifications. या topic वर 50 mcq questions with answer. Primary and Secondary Cells प्राथमिक पेशी म्हणजे:  (a) रिचार्जेबल (b) नॉन-रिचार्जेबल (c) रिचार्जेबल आणि नॉन-रिचार्जेबल दोन्ही (d) वरीलपैकी काहीही नाही  उत्तर: (b) नॉन-रिचार्जेबल दुय्यम पेशी म्हणजे: (a) रिचार्जेबल (b) नॉन-रिचार्जेबल (c) रिचार्जेबल आणि नॉन-रिचार्जेबल दोन्ही (d) वरीलपैकी काहीही नाही  उत्तर: (a) रिचार्जेबल खालीलपैकी कोणते प्राथमिक पेशीचे उदाहरण आहे?  (a) लीड-अ‍ॅसिड बॅटरी  (b) लिथियम-आयन बॅटरी  (c) ड्राय सेल (झिंक-कार्बन)  (d) निकेल-कॅडमियम बॅटरी  उत्तर: (c) ड्राय सेल (झिंक-कार्बन) खालीलपैकी कोणते दुय्यम पेशीचे उदाहरण आहे?  (a) ड्राय सेल (झिंक-कार्बन)  (b) अल्कलाइन बॅटरी  (c) लीड-अ‍ॅसिड बॅटरी  (d) मर्क्युरी बॅटरी  उत्तर: (c) लीड-अ‍ॅसिड बॅटरी प्राथमिक पेशींमध्ये पुढील गोष्टी असतात:  (अ) दीर्घकाळ टिकणारा कालावधी  (ब) कमी काळ टिकणारा कालावधी  (क) परिवर्तनशील कालावधी  (ड...

Series and parallel connection,simple problem properties of conductor, semiconductor and insulator. या topic वर 50 mcq questions with answer. series and parallel connection  एका शृंखला सर्किटमध्ये, विद्युतधारा असते:  (अ) सर्व बिंदूंवर समान  (ब) वेगवेगळ्या बिंदूंवर भिन्न  (क) शून्य  (ड) प्रत्येक घटकाच्या प्रतिकारावर अवलंबून  उत्तर: (अ) सर्व बिंदूंवर समान एका शृंखला सर्किटमध्ये, एकूण प्रतिकार हा असतो:  (अ) वैयक्तिक प्रतिकारांची बेरीज  (ब) वैयक्तिक प्रतिकारांच्या बेरजेचा परस्परसंबंध  (क) वैयक्तिक प्रतिकारांचा गुणाकार  (ड) वैयक्तिक प्रतिकारांची सरासरी  उत्तर: (अ) वैयक्तिक प्रतिकारांची बेरीज समांतर सर्किटमध्ये, व्होल्टेज असतो:  (अ) सर्व घटकांमध्ये समान  (ब) वेगवेगळ्या घटकांमध्ये भिन्न  (क) शून्य  (ड) प्रत्येक घटकाच्या प्रतिकारावर अवलंबून  उत्तर: (अ) सर्व घटकांमध्ये समान समांतर सर्किटमध्ये, एकूण रोध हा असतो:  (a) वैयक्तिक रोधांची बेरीज  (b) वैयक्तिक रोधांच्या बेरजेचा परस्पर  (c) वैयक्तिक रोधांचा गुण...

Ohm's law, kirchhoff law, या topic वर 50 mcq questions with answer. ओमचा नियम ओहमचा नियम कशाशी संबंधित आहे? (a) व्होल्टेज, करंट आणि रेझिस्टन्स (b) करंट, रेझिस्टन्स आणि पॉवर (c) व्होल्टेज, करंट आणि एनर्जी (d) यापैकी काहीही नाही उत्तर: (a) व्होल्टेज, करंट आणि रेझिस्टन्स ओहमच्या नियमानुसार, व्होल्टेज (V) कसे मोजले जाते? (a) V = I/R (b) V = IR (c) V = I²R (d) V = R/I उत्तर: (b) V = IR ओहमच्या नियमानुसार, करंट (I) कसा मोजला जातो? (a) I = V/R (b) I = VR (c) I = V²R (d) I = R/V उत्तर: (a) I = V/R ओमच्या नियमानुसार, प्रतिकार (R) कसा मोजला जातो?  (a) R = V/I  (b) R = VI  (c) R = V2I  (d) R = I/V  उत्तर: (a) R = V/I जर व्होल्टेज 10V असेल आणि रेझिस्टन्स 5Ω असेल, तर करंट किती असेल? (a) 0.5A (b) 2A (c) 50A (d) 100A उत्तर: (b) 2A जर करंट 2A असेल आणि रेझिस्टन्स 10Ω असेल, तर व्होल्टेज किती असेल? (a) 5V (b) 20V (c) 100V (d) 200V उत्तर: (b) 20V जर व्होल्टेज 12V असेल आणि करंट 3A असेल, तर रेझिस्टन्स किती असेल? (a) 4Ω (b) 9Ω (c) 15Ω (d) 36Ω उत्तर: (a) 4Ω ओहमचा नियम कोणत्या प्रकारच्य...

Voltage, current, resistant, colour code, types of cable, standard wire gauge. या topic वर 50 mcq questions with answer. 1. व्होल्टेज म्हणजे काय? (a) विद्युत प्रवाह (b) विद्युत दाब (c) विद्युत शक्ती (d) विद्युत ऊर्जा उत्तर: (b) विद्युत दाब 2. व्होल्टेजचे एकक काय आहे? (a) अँपिअर (b) व्होल्ट (c) ओम (d) वॅट उत्तर: (b) व्होल्ट 3. करंट म्हणजे काय? (a) विद्युत दाब (b) विद्युत प्रवाह (c) विद्युत शक्ती (d) विद्युत ऊर्जा उत्तर: (b) विद्युत प्रवाह 4. करंटचे एकक काय आहे? (a) अँपिअर (b) व्होल्ट (c) ओम (d) वॅट उत्तर: (a) अँपिअर 5. रेझिस्टन्स म्हणजे काय? (a) विद्युत प्रवाहाला विरोध (b) विद्युत दाब (c) विद्युत प्रवाह (d) विद्युत शक्ती उत्तर: (a) विद्युत प्रवाहाला विरोध 6. रेझिस्टन्सचे एकक काय आहे? (a) अँपिअर (b) व्होल्ट (c) ओम (d) वॅट उत्तर: (c) ओम 7. ओमचा नियम काय आहे? (a) V = IR (b) I = VR (c) R = VI (d) यापैकी काहीही नाही उत्तर: (a) V = IR 8. रेझिस्टरचा कलर कोड कशासाठी वापरला जातो? (a) रेझिस्टन्सचे मूल्य दर्शवण्यासाठी (b) व्होल्टेज दर्शवण्यासाठी (c) करंट दर्शवण्यासाठी (d) शक्ती दर्शवण्यासाठी उत्तर...

Lesson No. 26. M.C.Q. Of Atom and atomic structure, electrons, fundamental terms, work, power, energy, units. या topic वर 50 mcq questions with answer. 1. अणू म्हणजे काय? (a) सर्वात लहान कण (b) सर्वात मोठा कण (c) रासायनिक संयुगाचा सर्वात लहान कण (d) यापैकी काहीही नाही उत्तर: (c) रासायनिक संयुगाचा सर्वात लहान कण 2. अणूच्या केंद्रकात काय असते? (a) फक्त प्रोटॉन (b) फक्त न्यूट्रॉन (c) प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉन (d) इलेक्ट्रॉन उत्तर: (c) प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉन 3. इलेक्ट्रॉनचा शोध कोणी लावला? (a) जे. जे. थॉमसन (b) अर्नेस्ट रुदरफोर्ड (c) जेम्स चॅडविक (d) जॉन डाल्टन उत्तर: (a) जे. जे. थॉमसन 4. प्रोटॉनचा शोध कोणी लावला? (a) जे. जे. थॉमसन (b) अर्नेस्ट रुदरफोर्ड (c) जेम्स चॅडविक (d) जॉन डाल्टन उत्तर: (b) अर्नेस्ट रुदरफोर्ड 5. न्यूट्रॉनचा शोध कोणी लावला? (a) जे. जे. थॉमसन (b) अर्नेस्ट रुदरफोर्ड (c) जेम्स चॅडविक (d) जॉन डाल्टन उत्तर: (c) जेम्स चॅडविक 6. अणुक्रमांक म्हणजे काय? (a) प्रोटॉनची संख्या (b) न्यूट्रॉनची संख्या (c) इलेक्ट्रॉनची संख्या (d) प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉनची संख्या उत्तर: (a) प्रोटॉनची संख्या...

1) Identify the Mixing Bell Opener machines. उद्देश :- 1) कॉम्पॅक्ट केलेल्या कापसाच्या गठाणी उघडणे आणि सोडवणे 2) अशुद्धता काढून टाकणे 3) कापसाच्या विविध जातींचे मिश्रण करणे. 4) त्यानंतरच्या प्रक्रियेसाठी कापूस तयार करणे.  आकृती :- मिक्सिंग बेल ओपनरमधील बेल ओपनरची कार्यप्रक्रिया मिक्सिंग बेल ओपनर ही एक अत्यंत महत्त्वाची मशीन आहे जी कापड उद्योगात कापसाच्या कच्चा मालाची प्रक्रिया करण्याच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात वापरली जाते. या मशीनचा मुख्य भाग म्हणजे बेल ओपनर. बेल ओपनरच्या कार्यप्रक्रियेचे सविस्तर वर्णन खालीलप्रमाणे आहे: बेल ओपनरची कार्यप्रक्रिया: कापसाच्या बेल भरणे: मशीनमध्ये कापसाच्या बेल भरल्या जातात. बेलची संख्या मशीनच्या क्षमतेवर अवलंबून असते. बेल उघडणे: मशीनमध्ये फिरणाऱ्या बेल सारख्या रोलर मध्ये नखे असतात. ही नखे गुंडाळलेल्या कापसाला फाडून त्याचे तंतू अलग करतात. या प्रक्रियेत कापूस खूपच मऊ आणि फुफ्फुसा सारखा बनतो. रोलर नखांची भूमिका: रोलर नखे कापसाच्या गुंडाळ्यांना जोरात धडक देतात. रोलर नखे कापसाच्या तंतूंना एकमेकांपासून वेगळे करतात. रोलर नखे कापसातून अश...

Practical No. 20 select the different types of operation performed in late (13 hrs).   आकृती :- उद्देश: - 1) लेथ मशीनची मूलभूत समज: . 2) विविध ऑपरेशन्सची ओळख:  3) टूल्स आणि उपकरणांची ओळख:  4) मापन आणि नियंत्रण:  5) सुरक्षा: 6) कार्यक्षमता वाढवणे: Different types of operations We can perform in late machine. 1. Turning: 2. Facing: 3. Chamfering: 4. Grooving: 5. Parting-Off: 6. Threading: 7. Drilling: 8. Boring: 9. Knurling: 10. Reaming: 11. Tapping: 12. Facing Operations: 13. Form Turning: 1. टर्निंग:  सर्वात मूलभूत लेथ ऑपरेशन. इच्छित व्यास साध्य करण्यासाठी फिरत्या वर्कपीसच्या बाह्य व्यासातून सामग्री काढून टाकणे समाविष्ट आहे. समाविष्ट आहे: Parallel Turning समांतर वळण: स्थिर व्यासासह एक दंडगोलाकार पृष्ठभाग तयार करणे. Taper Turning टेपर टर्निंग: व्यासामध्ये हळूहळू बदल करून शंकूच्या आकाराचे पृष्ठभाग तयार करणे. Step Turning स्टेप टर्निंग: वर्कपीसच्या लांबीसह अनेक व्यास तयार करणे. Contour Turning कॉन्टूर टर्निंग: वर्कपीसच्या लांबीसह जटिल आकार तयार करणे. 2. फेसिंग:...

Practical No. 19 Tapper turning and simple thread farming (12hrs). उद्देश: 1) लेथ मशीनवर टेपर टर्निंग आणि सिम्पल थ्रेड फॉर्मिंग ऑपरेशन्स कसे करावे हे शिकणे. 2) योग्य टूल निवड, टूल सेटिंग आणि कटिंग पॅरामीटर्स (कटिंग स्पीड, फीड, डेप्थ ऑफ कट) निश्चित करणे. 3) टेपर टर्निंग आणि थ्रेड फॉर्मिंगसाठी वापरली जाणारी विशेष तंत्रे समजून घेणे. 4) सुरक्षित कार्यप्रक्रिया आणि गुणवत्ता नियंत्रण तंत्रे समजून घेणे. साहित्य: 1) लेथ मशीन (उदा. सेंटर लेथ) 2) वर्कपीस (उदा. स्टील बार) 3) विविध प्रकारचे टर्निंग टूल्स (टेपर टर्निंग टूल्स, थ्रेडिंग टूल्स) 4) टूल होल्डर 5) चक 6) मापन साधने (वर्नियर कैलिपर्स, माइक्रोमीटर, स्टील रूल, थ्रेड गेज) 7) सुरक्षा चष्मे 8) हातमोजे कार्यपृष्ठ प्रक्रिया: १. टेपर टर्निंग: टेपर टर्निंगचे प्रकार: टेलस्टॉक सेटओव्हर मेथड: लहान कोनाच्या टेपर्ससाठी वापरली जाते. कंपाउंड रेस्ट मेथड: मोठ्या कोनाच्या टेपर्ससाठी वापरली जाते. टेपर अटॅचमेंट मेथड: अधिक अचूक टेपर्ससाठी वापरली जाते. टूल निवड आणि सेटिंग: योग्य टेपर टर्निंग टूल निवडा. टूल होल्डरमध्ये टूल सुरक्षितपणे बसवा. टूलची उंची (सेंटर हाईट...

Practical No.18 Different types of shoulder and small radius turning (8 hrs). उद्देश: 1) शोल्डर टर्निंग आणि स्मॉल रेडियस टर्निंग ऑपरेशन्सची मूलभूत तंत्रे शिकणे. 2) योग्य टूल निवड, टूल सेटिंग आणि कटिंग पॅरामीटर्स (कटिंग स्पीड, फीड, डेप्थ ऑफ कट) निश्चित करणे. 3) या ऑपरेशन्ससाठी वापरली जाणारी विशेष टूल्स आणि तंत्रे समजून घेणे. 4) सुरक्षित कार्यप्रक्रिया आणि गुणवत्ता नियंत्रण तंत्रे समजून घेणे. आकृती :- साहित्य: 1) लेथ मशीन (उदा. सेंटर लेथ) 2) वर्कपीस (उदा. स्टील बार) 3) विविध प्रकारचे टर्निंग टूल्स (शोल्डर टर्निंग टूल्स, फॉर्म टूल्स, ग्रूव्हिंग टूल्स) 4) टूल होल्डर 5) चक 6) मापन साधने (वर्नियर कैलिपर्स, माइक्रोमीटर, स्टील रूल) 7) सुरक्षा चष्मे 8) हातमोजे 9) कार्यपृष्ठ प्रक्रिया: शोल्डर टर्निंग: विविध प्रकारचे शोल्डर टर्निंग: स्क्वेअर शोल्डर: ९० अंशाचा कोन असलेला शोल्डर. राउंडेड शोल्डर: निश्चित रेडियस असलेला शोल्डर. फिललेट शोल्डर: दोन पृष्ठांना जोडणारा वक्र आकार. शोल्डर टर्निंगसाठी टूल निवड: स्क्वेअर शोल्डरसाठी स्क्वेअर नोज टूल. राउंडेड शोल्डरसाठी राउंड नोज टूल किंवा फॉर्म टूल. फिललेट शोल्...

Practical No.17 Facing and chamfering, plain turning (13 hrs). उद्देश: लेथ मशीनवर फेसिंग, चॅम्फरिंग आणि प्लेन टर्निंग ऑपरेशन्स कसे करावे हे शिकणे. योग्य टूल निवड, टूल सेटिंग आणि कटिंग पॅरामीटर्स (कटिंग स्पीड, फीड, डेप्थ ऑफ कट) निश्चित करणे. सुरक्षित कार्यप्रक्रिया आणि गुणवत्ता नियंत्रण तंत्रे समजून घेणे. आकृती :- साहित्य: लेथ मशीन (उदा. सेंटर लेथ) वर्कपीस (उदा. स्टील बार) विविध प्रकारचे टर्निंग टूल्स (फेसिंग टूल, प्लेन टर्निंग टूल, चॅम्फरिंग टूल) टूल होल्डर चक मापन साधने (वर्नियर कैलिपर्स, माइक्रोमीटर, स्टील रूल) सुरक्षा चष्मे हातमोजे कार्यपृष्ठ प्रक्रिया: वर्कपीस सेटअप: वर्कपीस चकमध्ये सुरक्षितपणे घट्ट बसवा. वर्कपीस सेंटरमध्ये आहे की नाही हे तपासा. टूल सेटिंग: योग्य टूल होल्डरमध्ये टर्निंग टूल बसवा. टूल पोस्टमध्ये टूल होल्डर सुरक्षितपणे घट्ट करा. टूलची उंची (सेंटर हाईट) योग्य प्रकारे सेट करा. टूलच्या कटिंग एजची दिशा आणि कोन योग्य असल्याची खात्री करा. फेसिंग ऑपरेशन: फेसिंग टूल वापरून वर्कपीसच्या एका टोकाला समतल पृष्ठभाग तयार करा. योग्य कटिंग पॅरामीटर्स (कटिंग स्पीड, फीड, डेप्थ ऑफ कट) न...

Practical No. 16 Turning tool setting, grinding tool setting and job sitting (09 hrs) उद्देश: 1) लेथ मशीनवर टर्निंग टूल्स कसे सेट करावे आणि त्यांची उंची/ positionion कशी ऍडजस्ट करावी हे शिकणे. 2) ग्राइंडिंग मशीनवर ग्राइंडिंग व्हील कसे सेट करावे आणि ड्रेसिंग कसे करावे हे शिकणे. 3) वर्कपीस (जॉब) मशीनवर सुरक्षितपणे कसा बसवावा आणि सेंटरिंग कसे करावे हे शिकणे. आकृती :-  साहित्य: लेथ मशीन आणि टर्निंग टूल्स ग्राइंडिंग मशीन आणि ग्राइंडिंग व्हील्स वर्कपीस (जॉब) टूल होल्डर आणि क्लॅम्पिंग साधने मापन साधने (वर्नियर कैलिपर, उंची गेज, डायल इंडिकेटर) ड्रेसिंग टूल सुरक्षा उपकरणे (सुरक्षा चष्मा, हातमोजे) प्रक्रिया: १. टर्निंग टूल सेटिंग: योग्य टूल होल्डरमध्ये टर्निंग टूल घट्ट बसवा. टूल पोस्टमध्ये टूल होल्डर बसवा. टूलची उंची वर्कपीसच्या सेंटर हाईटवर सेट करण्यासाठी उंची गेज किंवा डायल इंडिकेटरचा वापर करा. कटिंग एजची दिशा आणि कोन योग्य असल्याची खात्री करा. आवश्यक असल्यास, टूलच्या स्थितीमध्ये सूक्ष्म समायोजन करा. २. ग्राइंडिंग व्हील सेटिंग: ग्राइंडिंग मशीनवर योग्य ग्रिट आणि आकाराचे ग्राइंडि...