Posts

Showing posts from October, 2024

Practical No. 10

Practical No. 07

Image
 7. Identify the types of lathes, parts and its functions of lathe machinery. (17 hrs) आकृती :- उद्देश: 1) विविध प्रकारच्या लेथ मशीनची ओळख करून घेणे. 2) लेथ मशीनच्या प्रमुख भागांची ओळख करून घेणे आणि त्यांचे कार्य समजून घेणे. 3) लेथ मशीनच्या वापराची मूलभूत प्रक्रिया समजून घेणे. 4) लेथ मशीनवरील विविध प्रकारच्या ऑपरेशन्सची प्रात्यक्षिकातून ओळख करून घेणे. साहित्य: विविध प्रकारची लेथ मशीन (उदा. सेंटर लेथ, टूल रूम लेथ, ऑटोमॅटिक लेथ, CNC लेथ) लेथ मशीनचे विविध भाग (हेडस्टॉक, टेलस्टॉक, कॅरेज, कंपाउंड रेस्ट, बेड, स्पिंडल, चक, टूल्स, इत्यादी) मापन साधने (वर्नियर कैलिपर्स, माइक्रोमीटर, इत्यादी) सुरक्षा उपकरणे (सुरक्षा चष्मा, हातमोजे, इत्यादी) प्रक्रिया: लेथ मशीनचे प्रकार: विविध प्रकारच्या लेथ मशीनची माहिती (उदा. सेंटर लेथ, टूल रूम लेथ, ऑटोमॅटिक लेथ, CNC लेथ) प्रत्येक प्रकारच्या लेथ मशीनची रचना, वैशिष्ट्ये आणि उपयोगांची माहिती. कोणत्या प्रकारचे लेथ मशीन कोणत्या कामासाठी वापरले जाते याची माहिती. लेथ मशीनचे भाग आणि त्यांची कार्ये: लेथ मशीनच्या प्रत्येक भागाची माहिती (उदा. हेडस्टॉक, टेलस्टॉक, कॅरे...

Practical No. 08

Image
 Identify the specifications and different accessories of lathe machinery (08hrs). आकृती :- उद्देश: 1) लेथ मशीनच्या विविध प्रकारांच्या स्पेसिफिकेशन्स समजून घेणे. 2) लेथ मशीनसाठी वापरल्या जाणार्‍या विविध ॲसेसरीजची ओळख करून घेणे. 3) ॲसेसरीजच्या वापराचे महत्त्व समजून घेणे. साहित्य: 1) लेथ मशीनच्या स्पेसिफिकेशन शीट्स 2) विविध प्रकारच्या ॲसेसरीज (चक्स, सेंटर, कटर, टूल्स) 3) लेथ मशीन प्रक्रिया: लेथ मशीनच्या स्पेसिफिकेशन्सची माहिती: विविध प्रकारच्या लेथ मशीनच्या स्पेसिफिकेशन शीट्सचा अभ्यास केला. स्पिंडल बोर, स्पिंडल रोटेशन स्पीड, फीड रेट, कॅरेज ट्रॅव्हल, बेड लेंथ, टेल स्टॉक ऑफसेट, इत्यादी महत्त्वपूर्ण स्पेसिफिकेशन्स समजून घेतल्या. स्पेसिफिकेशन्सनुसार लेथ मशीनची कार्यक्षमता कशी ठरते हे समजून घेतले. ॲसेसरीजची ओळख: लेथ मशीनसाठी वापरल्या जाणार्‍या विविध प्रकारच्या ॲसेसरीजची ओळख करून घेतली. चक्स (३-जॉ, ४-जॉ, स्विफ्ट चक्स), सेंटर (लाइव्ह सेंटर, डेड सेंटर), कटर (टर्निंग टूल्स, फेसिंग टूल्स, ड्रिलिंग टूल्स), इत्यादी ॲसेसरीजची ओळख केली. ॲसेसरीजच्या वापराचे महत्त्व: प्रत्येक ॲसेसरीजचे कार्य आणि त्य...

Practical No. 06 Identify the various types of gauges, uses, care and maintenance. (13 hrs)

Image
Practical No. 06 Identify the various types of gauges, uses, care and maintenance. (13 hrs) उद्देश: 1) विविध प्रकारच्या दाबमापक यंत्रांची ओळख करूने. 2) त्यांच्या कार्यपद्धती आणि उपयोगांचे ज्ञान प्राप्त करणे. 3) त्यांची योग्य प्रकारे काळजी कशी घ्यावी आणि देखभाल कशी करावी हे शिकणे. साधनसामग्री: 1) विविध प्रकारचे दाबमापक यंत्रे (उदा. अॅनॅलॉग, डिजिटल, बुरडन ट्यूब, डायफ्रॅम) 2) दाब मापनासाठी वापरली जाणारी इतर साधने 3) नोटबुक आणि पेन 4) सुरक्षा चष्मा आकृती: - प्रक्रिया: दाबमापक यंत्रांची ओळख: सर्व प्रथम, विविध प्रकारच्या दाबमापक यंत्रांची ओळख करून घेतली, त्यांच्यातील भिन्नता, बांधणी आणि कार्यपद्धती समजून घेतली. प्रत्येक यंत्राचे नाव, मॉडेल नंबर आणि विशिष्ट वापर याची नोंद केली. दाबमापक यंत्रांचे कार्यपद्धती: प्रत्येक यंत्राची कार्यपद्धती समजून घेतली. ते कसे दाब मोजतात, त्यांचा मापन श्रेणी काय आहे आणि त्यांची अचूकता काय आहे हे. प्रत्येक यंत्राची कार्यपद्धती थोडक्यात लिहा. दाबमापक यंत्रांचे उपयोग: विविध दाबमापक यंत्रांचे विविध क्षेत्रांमध्ये कसे उपयोग होतात हे, उदा. औद्योगिक प्रक्रिया, वैद्यकी...

Practical No. 05 Identify the geometrical construction of various types of grinding machine.

Image
Practical No. 5. Identify the geometrical construction of various types of grinding machine. Surface Grinding Machine Diagram.  Objectives उद्दिष्ट:  वेगवेगळ्या प्रकारच्या ग्राइंडिंग मशीनचे भौमितिक बांधकाम आणि डिझाइन वैशिष्ट्ये अभ्यासणे आणि ओळखणे. Apparatus Required आवश्यक उपकरणे:  ग्राइंडिंग मशीन:   पृष्ठभाग ग्राइंडर  दंडगोलाकार ग्राइंडर  केंद्रविरहित ग्राइंडर  टूल आणि कटर ग्राइंडर  बेंच ग्राइंडर Measuring Tools मोजमाप साधने: व्हर्नियर कॅलिपर, स्टील स्केल, प्रोट्रेक्टर. Grinding Tools रेखाचित्र साधने: पेन्सिल, कागद, कंपास. Procedure प्रक्रिया:  पृष्ठभाग ग्राइंडर:  टेबलच्या क्षैतिज आणि उभ्या हालचालींचे निरीक्षण करा.  ग्राइंडिंग व्हीलचे स्पिंडल ओरिएंटेशन (क्षैतिज किंवा अनुलंब) ओळखा.  टेबल प्रकार (परस्पर किंवा रोटरी) आणि त्याची गती लक्षात घ्या.  दंडगोलाकार ग्राइंडर:  केंद्र किंवा चक यांच्यामध्ये बसवलेल्या फिरत्या वर्कपीसचे निरीक्षण करा.  वर्कपीसशी संबंधित ग्राइंडिंग व्हीलच्या अक्षाचा अभ्यास करा.  व्हील हे...

Practical No. 04 Identify the types and specifications of drill, cutting angles tab drills and Dias used for internal fitting and drilling. (08 hrs)

Image
Identify the types and specifications of drill, cutting angles tab drills and Dias used for internal fitting and drilling. (08 hrs) Objective उद्दिष्ट: अंतर्गत फिटिंग आणि ड्रिलिंग सरावासाठी वापरल्या जाणाऱ्या ड्रिल, कटिंग अँगल, टॅप ड्रिल आणि डायचे प्रकार आणि वैशिष्ट्ये ओळखणे. Materials साहित्य: ड्रिल बिट्सचे वर्गीकरण (ट्विस्ट ड्रिल, सेंटर ड्रिल इ.) विविध आकारांसह टॅप आणि डाय सेट. ड्रिल चक आणि हँड ड्रिल किंवा ड्रिल प्रेस. सुरक्षा चष्मा. प्रक्रिया: भाग 1: ड्रिल आणि कटिंग अँगल Types of Drills प्रकार: ट्विस्ट ड्रिल: सर्वात सामान्य प्रकार, सामान्य हेतू ड्रिलिंगसाठी वापरला जातो. त्यांच्याकडे हेलिकल ड्रिल आहेत जी चिप्स काढून टाकतात आणि कूलंटला कटिंग एजपर्यंत पोहोचू देतात. केंद्र Center Drills :  लहान, कठोर ड्रिल मोठ्या ड्रिलसाठी प्रारंभिक छिद्र तयार करण्यासाठी वापरल्या जातात, अचूक प्लेसमेंट सुनिश्चित करतात. स्पॉटिंग ड्रिल्स: सेंटर ड्रिल्स प्रमाणेच पण विस्तीर्ण कोनासह, अचूक ड्रिलिंगसाठी उथळ इंडेंटेशन तयार करण्यासाठी वापरले जाते. इतर स्पेशलाइज्ड ड्रिल्स: ॲप्लिकेशनच्या आधारावर, तुम्हाला क...

Practical No. 03

Image
3. Identify the cutting and measuring tools used for filing, marking and punching practice. (08 hrs) Objective उद्दिष्ट: योग्य साधनांचा वापर करून फाइलिंग, मार्किंग आणि पंचिंग तंत्राचा व्यावहारिक अनुभव मिळवणे. Materials साहित्य :- Mild steel workpiece सौम्य स्टील वर्कपीस Marking blue or layout dye निळा किंवा लेआउट डाई चिन्हांकित करणे. Tools साधने 1. Measuring Tools मोजमाप साधने: Steel Rule स्टील नियम: लांबी मोजण्यासाठी वापरलेले एक अचूक साधन. Try Square स्क्वेअर : पृष्ठभागांची चौरसता तपासण्यासाठी आणि 90 अंशांवर रेषा चिन्हांकित करण्यासाठी वापरला जातो. Vernier Caliper व्हर्नियर कॅलिपर: अंतर्गत आणि बाह्य परिमाणे तसेच खोलीचे अचूक मापन करण्यासाठी वापरले जाणारे एक अचूक साधन. 2 Marking Tools. चिन्हांकित साधने: Scriber स्क्राइबर: धातूच्या पृष्ठभागावरील रेषा चिन्हांकित करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या तीक्ष्ण बिंदूसह कठोर स्टीलचे साधन. Center Punch सेंटर पंच: ड्रिलिंग ऑपरेशन्ससाठी लहान इंडेंटेशन किंवा 'केंद्र' चिन्ह तयार करण्यासाठी वापरले जाते. Dot Punch डॉट पंच: मध्यवर्ती पंच प्रमाणेच परंतु...

Practical No. 02 Identify the type of hand tools, care and maintenance during various practices. (05 hrs)

Image
2. Identify the type of hand tools, care and maintenance during various practices. (05 hrs) उद्दिष्ट: कार्यानुसार वर्गीकृत केलेल्या विविध प्रकारच्या Measuring tools, cutting tools, holding tools, marking tools, striking tools, fastening tools, हे सर्व हँड टूल्स ओळखणे आणि त्यांची काळजी आणि देखभाल प्रक्रिया समजून घेणे. साहित्य: 1) Tools :- Measuring tools, cutting tools, holding tools, marking tools, striking tools, fastening tools,  आणि विविध प्रकारचे हँड टूल्स (खालील उदाहरणे). 2) Cleaning supplies :- (rags, brushes, solvents, rust remover) साफसफाईचा पुरवठा (रॅग, ब्रश, सॉल्व्हेंट्स, गंज काढून टाकणारा) 3) Lubricants (oil, grease, silicone spray) वंगण (तेल, ग्रीस, सिलिकॉन स्प्रे) 4) Sharpening tools (files, sharpening stones, honing steel) शार्पनिंग टूल्स (फाईल्स, धारदार दगड, पोलाद होनिंग) 5) Safety glasses and gloves सुरक्षा चष्मा आणि हातमोजे 6) Tool storage solutions (toolboxes, pegboards, etc.) टूल स्टोरेज सोल्यूशन्स (टूलबॉक्स, पेगबोर्ड इ.) Procedure प्रक्रिया :- Part 1: Ident...