Weaving Technician

Practical No. 15 Snap gauge filing (08 hrs). उद्देश: 1) स्नॅप गेज वापरून अचूक मापन करण्याची तंत्रे शिकणे. 2) स्नॅप गेजच्या साहाय्याने दिलेल्या मापानुसार वर्कपीस फाइलिंग करणे. 3) फाइलिंग आणि मापन तंत्रांचा प्रत्यक्षात वापर करून कार्यक्षमता वाढवणे. आकृती :- साहित्य: 1) 50mm x 100mm x 10mm चा M. S. फ्लॅट 2) विविध प्रकारच्या फाईल (फ्लॅट फाईल, हाफ राउंड फाईल) 3) फाईल हँडल 4) स्नॅप गेज 5) वर्नियर कैलिपर्स 6) स्टील रूल 7) सुरक्षा चष्मे 8) ग्लोव्हज 9) कार्यपृष्ठ प्रक्रिया: वर्कपीसची तपासणी: दिलेल्या M. S. फ्लॅटची लांबी, रुंदी आणि उंची वर्नियर कैलिपर्सने तपासली. वर्कपीसवर असलेल्या कोणत्याही तीक्ष्ण किनारांची तपासणी केली. स्नॅप गेज सेटअप: दिलेल्या मापानुसार स्नॅप गेज सेट केले. स्नॅप गेजच्या अचूकतेची पुन्हा एकदा तपासणी केली. फाइलिंग: स्नॅप गेजचा वापर करून वर्कपीसच्या लांबी, रुंदी आणि उंचीचे मापन केले. मापानुसार फाइलिंग करून वर्कपीसचा आकार योग्य आणला. फ्लॅट फाईलचा वापर करून वर्कपीसच्या पृष्ठभागांना समतल केले. फाइलिंग दरम्यान सतत स्नॅप गेजने मापे तपासली. सुरक्षा नियम पाळून काळजीपूर्वक फ...

Practical No. 14 Grinding practice (17 hrs). उद्देश: 1) ग्राइंडिंग मशीनच्या वापराची मूलभूत तंत्रे शिकणे. 2) ग्राइंडिंग व्हीलची निवड आणि वापर समजून घेणे. 3) दिलेल्या M. S. फ्लॅटवर ग्राइंडिंग करून पृष्ठभागांना अत्यंत अचूक समतलता आणि दिलेल्या मापानुसार आकार प्राप्त करणे. 4) ग्राइंडिंग प्रक्रियेतील सुरक्षा नियम आणि काळजीपूर्वक काम करण्याचे महत्त्व समजून घेणे. आकृती :- साहित्य: 50mm x 100mm x 10mm चा M. S. फ्लॅट ग्राइंडिंग मशीन (उदा. सर्फेस ग्राइंडर) ग्राइंडिंग व्हील्स (विविध ग्रिट्सचे) ड्रेसिंग टूल मापन साधने (वर्नियर कैलिपर्स, माइक्रोमीटर, स्ट्रेट एज) सुरक्षा चष्मे ग्लोव्हज कार्यपृष्ठ प्रक्रिया: ग्राइंडिंग मशीनची ओळख: ग्राइंडिंग मशीनच्या विविध भागांची ओळख करून घेतली. मशीनच्या नियंत्रण पॅनेल आणि कार्यप्रणाली समजून घेतली. सुरक्षा गार्ड्स आणि इतर सुरक्षा उपाययोजनांची तपासणी केली. ग्राइंडिंग व्हीलची निवड: दिलेल्या कामासाठी योग्य ग्रिट आणि आकाराचे ग्राइंडिंग व्हील निवडले. ग्राइंडिंग व्हील योग्य प्रकारे मशीनवर बसवले. वर्कपीस सेटअप: वर्कपीस ग्राइंडिंग मशीनच्या वर्क टेबलवर सुरक्षितपणे...

Practical No. 13 Internal fitting drilling and fitting (09 hrs) उद्देश: 1) दिलेल्या M. S. फ्लॅटवर अंतर्गत फिटिंगसाठी आवश्यक छिद्रांचे अचूक मार्किंग आणि ड्रिलिंग करणे. 2) फिटिंग्स (जसे की बोल्ट, नट्स, स्क्रू) योग्य प्रकारे बसवणे. 3) ड्रिलिंग आणि फिटिंगच्या तंत्रांचा प्रत्यक्षात वापर करून कार्यक्षमता वाढवणे. आकृती :- 1) Drilling Diagram  2) Internal Fitting Diagram  साहित्य: 1) 50mm x 100mm x 10mm चा M. S. फ्लॅट 2) स्टील रूल 3) वर्नियर कैलिपर्स 4) मार्किंग पॉइंट 5) ड्रिल मशीन 6) ड्रिल बिट्स (विविध आकारांचे) 7) फिटिंग्स (बोल्ट्स, नट्स, स्क्रू, इ.) 8) रेंच 9) स्क्रूड्राइव्हर 10) सुरक्षा चष्मे 11) ग्लोव्हज 12) कार्यपृष्ठ प्रक्रिया: वर्कपीसची तपासणी: दिलेल्या M. S. फ्लॅटची लांबी, रुंदी आणि उंची वर्नियर कैलिपर्सने तपासली. वर्कपीसवर असलेल्या कोणत्याही तीक्ष्ण किनारांची तपासणी केली. छिद्रांचे मार्किंग: स्टील रूल आणि मार्किंग पॉइंटचा वापर करून फिटिंग्ससाठी आवश्यक असलेल्या छिद्रांच्या ठिकाणी अचूक मार्किंग केली. छिद्रांचे केंद्र योग्य प्रकारे ठरवले. ड्रिलिंग: ड्रिल...

 Practical No. 12 Scrapping to rough and size (08 hrs). उद्देश: 1) दिलेल्या M. S. फ्लॅटवर स्क्रॅपिंग टू रफ ऑपरेशनद्वारे पृष्ठभागांना प्रारंभिक समतलता प्रदान करणे. 2) स्क्रॅपिंग टू साइझ ऑपरेशनद्वारे पृष्ठभागांना अत्यंत अचूक समतलता आणि दिलेल्या मापानुसार आकार प्राप्त करणे. 3) स्क्रॅपिंग तंत्रांचा प्रत्यक्षात वापर करून कार्यक्षमता वाढवणे. आकृती :- साहित्य: 1) 50mm x 100mm x 10mm चा M. S. फ्लॅट 2) स्क्रॅपर्स (रफिंग स्क्रॅपर, फिनिशिंग स्क्रॅपर) 3) सरफेस प्लेट 4) स्ट्रेट एज 5) वर्नियर कैलिपर्स 6) माइक्रोमीटर 7) सुरक्षा चष्मे 8) ग्लोव्हज 9) कार्यपृष्ठ प्रक्रिया: वर्कपीसची तपासणी: दिलेल्या M. S. फ्लॅटची लांबी, रुंदी आणि उंची वर्नियर कैलिपर्सने तपासली. वर्कपीसवर असलेल्या कोणत्याही तीक्ष्ण किनारांची तपासणी केली. पृष्ठभागांची प्रारंभिक स्थिती तपासली. स्क्रॅपिंग टू रफ: रफिंग स्क्रॅपरचा वापर करून वर्कपीसच्या पृष्ठभागांवरून जास्तीत जास्त धातू काढून टाकली. पृष्ठभागांना प्रारंभिक समतलता प्रदान करण्यासाठी मोठ्या स्ट्रोकने स्क्रॅपिंग केले. स्ट्रेट एजचा वापर करून पृष्ठभागांची ...

Practical No. 11 Checking of different surface open fitting of size metal (09 hrs). उद्देश: 1) दिलेल्या M. S. फ्लॅटच्या पृष्ठभागांची तपासणी करणे. 2) वर्कपीसच्या आकारांची अचूकता तपासणे. 3) पृष्ठभाग तपासणी आणि आकार तपासणीसाठी वापरली जाणारी साधने आणि तंत्रे समजून घेणे. 4) गुणवत्ता नियंत्रण प्रक्रियेचे महत्त्व समजून घेणे. आकृती :- (सरफेस प्लेटवर stone प्लेट ठेवून स्ट्रेट एजचा वापर करून समतलता तपासा.) साहित्य: 1) 50mm x 100mm x 10mm चा M. S. फ्लॅट 2) स्टील रूल 3) वर्नियर कैलिपर्स 4) माइक्रोमीटर 5) सरफेस प्लेट 6) स्ट्रेट एज 7) स्क्रॅपर्स 8) सुरक्षा चष्मे 9) ग्लोव्हज प्रक्रिया: पृष्ठभाग तपासणी: समतलता तपासणी: वर्कपीस सरफेस प्लेटवर ठेवून स्ट्रेट एजचा वापर करून पृष्ठभागांची समतलता तपासली. जर पृष्ठभाग समतल नसेल तर त्यावर स्क्रॅपर्स वापरून समतल केले. खरडू तपासणी: वर्कपीसच्या पृष्ठभागांवर खरडू किंवा इतर दोष आहेत की नाही हे तपासले. जर खरडू आढळल्या तर त्या दूर करण्यासाठी योग्य उपाययोजना केली. आकार तपासणी: लांबी तपासणी: स्टील रूल आणि वर्नियर कैलिपर्सचा वापर करून वर्कपीसची लांबी तपासली आणि...

Practical No. 10 Marking and punching, hack sawing (08 hrs).  उद्देश: 1) दिलेल्या मापानुसार M. S. फ्लॅटवर अचूक मार्किंग करणे. 2) पंचिंग मशीनचा वापर करून वर्कपीसवर छिद्र करणे. 3) हॅकसॉचा वापर करून वर्कपीसची योग्य लांबी कापणे. 4) मार्किंग, पंचिंग आणि हॅकसॉइंगच्या तंत्रांचा प्रत्यक्षात वापर करून कार्यक्षमता वाढवणे. आकृती :- साहित्य: 1) 50mm x 100mm x 10mm चा M. S. फ्लॅट 2) स्टील रूल 3) वर्नियर कैलिपर्स 4) मार्किंग पॉइंट 5) पंचिंग मशीन 6) हॅकसॉ 7) हॅकसॉ ब्लेड 8) सुरक्षा चष्मे 9) ग्लोव्हज 10) कार्यपृष्ठ प्रक्रिया: वर्कपीसची तपासणी: दिलेल्या M. S. फ्लॅटची लांबी, रुंदी आणि उंची वर्नियर कैलिपर्सने तपासली. वर्कपीसवर असलेल्या कोणत्याही तीक्ष्ण किनारांची तपासणी केली. मार्किंग: स्टील रूल आणि मार्किंग पॉइंटचा वापर करून दिलेल्या मापानुसार (50mm x 100mm) वर्कपीसवर कापण्याच्या रेषा चिन्हांकित केल्या. कापण्याच्या रेषा स्पष्ट आणि अचूक असतील याची काळजी घेतली. पंचिंग (जर आवश्यक असेल तर): जर वर्कपीसवर कोणतेही छिद्र करायचे असतील तर पंचिंग मशीनचा वापर करून त्या ठिकाणी छिद्र केले. पंचिंग करताना सुरक्षा नि...

Practical No. 09 Filing to size and chipping (09 hrs). उद्देश: 1) दिलेल्या मापानुसार M. S. फ्लॅटवर फाइलिंग टू साइझ ऑपरेशन करणे. 2) चिपिंग ऑपरेशनद्वारे वर्कपीसवरून अतिरिक्त धातू काढून टाकणे. 3) फाइलिंग आणि चिपिंगच्या तंत्रांचा प्रत्यक्षात वापर करून कार्यक्षमता वाढवणे. आकृती :- साहित्य: 1) 50mm x 50mm चा M. S. फ्लॅट 2) विविध प्रकारच्या फाईल (फ्लॅट फाईल, हाफ राउंड फाईल) 3) चिपिंग हॅमर 4) सुरक्षा चष्मे 5) ग्लोव्हज 6) कार्यपृष्ठ 7) वर्नियर कैलिपर्स 8) मापन टेप प्रक्रिया: वर्कपीसची तपासणी: दिलेल्या M. S. फ्लॅटची मापे वर्नियर कैलिपर्सने तपासली. वर्कपीसवर असलेल्या कोणत्याही तीक्ष्ण किनारांची तपासणी केली. फाइलिंग टू साइझ: दिलेल्या मापानुसार वर्कपीसची लांबी आणि रुंदी फाइलिंग करून योग्य आकारात आणली. फ्लॅट फाईलचा वापर करून वर्कपीसच्या पृष्ठभागांना समतल केले. फाइलिंग दरम्यान वर्नियर कैलिपर्सने सतत मापे तपासली. सुरक्षा नियम पाळून काळजीपूर्वक फाइलिंग केले. चिपिंग: वर्कपीसच्या कोपऱ्यांवरील किंवा आवश्यक असलेल्या भागातून अतिरिक्त धातू काढून टाकण्यासाठी चिपिंग हॅमरचा वापर केला. चिपिंग करताना सुरक्षा चष्म...

Month: Oct 24-25 लेथ मशीनचा मुख्य उपयोग काय आहे? (a) लाकूड कापणे (b) धातू कापणे आणि आकार देणे (c) वेल्डिंग करणे (d) रंगकाम करणे उत्तर: (b) लेथ मशीनचा कोणता भाग जॉबला (Job) घट्ट पकडतो? (a) बेड (Bed) (b) हेडस्टॉक (Headstock) (c) चक (Chuck) (d) टेलस्टॉक (Tailstock) उत्तर: (c) खालीलपैकी कोणता लेथ मशीनचा प्रकार नाही? (a) सेंटर लेथ (Centre Lathe) (b) टरेट लेथ (Turret Lathe) (c) मिलिंग मशीन (Milling Machine) (d) कॅपस्टन लेथ (Capstan Lathe) उत्तर: (c) लेथ मशीनमध्ये 'टर्निंग' (Turning) ऑपरेशन म्हणजे काय? (a) छिद्र पाडणे (b) पृष्ठभाग सपाट करणे (c) धागा पाडणे (Threading) (d) दंडगोलाकार भाग तयार करणे उत्तर: (d) लेथ मशीनच्या कोणत्या भागामुळे कटिंग टूल (Cutting tool) नियंत्रित केला जातो? (a) कॅरेज (Carriage) (b) बेड (Bed) (c) चक (Chuck) (d) गियरबॉक्स (Gearbox) उत्तर: (a) 'टेलस्टॉक' चा उपयोग काय आहे? (a) जॉब पकडणे (b) कटिंग टूल पकडणे (c) लांब जॉबला आधार देणे (d) गती नियंत्रित करणे उत्तर: (c) लेथ मशीनच्या 'हेडस्टॉक' मध्ये काय असते? (a) मोटर आणि गियर (Motor and gears) (b) चक (Ch...