Lesson No. 05. Cutting tools :-

Cutting tools :-

Files,

Chisels,

Hacksaw blades,

Scrapper,

Various cutting angles and their uses,

care & maintenance. 

Cutting Tools कटिंग टूल्स :-

कटिंग टूल्स हे असे साधने आहेत ज्यांचा उपयोग विविध पदार्थांना कापण्यासाठी, आकार देण्यासाठी आणि घासण्यासाठी केला जातो. यात फाईल्स, छीले, हॅकसॉ ब्लेड्स, स्क्रॅपर्स आणि अनेक इतर साधने समाविष्ट आहेत.

कटिंग टूल्सचे प्रकार
कटिंग टूल्सचे प्रकार त्यांच्या वापरावर आणि डिझाइनवर अवलंबून असतात. काही प्रमुख प्रकार खालीलप्रमाणे आहेत.

कटिंग टूल्सची काळजी आणि देखभाल
साफसफाई: वापरा नंतर सर्व कटिंग टूल्स साफ करा.
तीक्ष्णता: नियमितपणे तीक्ष्ण करा.
तेल लावणे: धातूची साधने नियमितपणे तेल लावून ठेवा.
संग्रह: सुरक्षित ठिकाणी ठेवा.
दुरुपयोग टाळा: साधनांना योग्य प्रकारे वापरा.
कटिंग टूल्सचा वापर
धातू काम: वेल्डिंग, फिटिंग, मशीनींग इ.
लाकूड काम: फर्निचर बनवणे, लाकूड कापणे इ.
प्लास्टिक काम: प्लास्टिकच्या वस्तू बनवणे इ.

निष्कर्ष
कटिंग टूल्स हे कोणत्याही कार्यशाळेतील आवश्यक साधने आहेत. त्यांचा योग्य वापर आणि देखभाल केल्यास ते दीर्घ काळ टिकतील आणि आपले काम अधिक प्रभावी बनतील.

files :-

फाईल्सचे प्रकार:
फाईल्सचा वापर मुख्यतः धातू, लाकूड इ. पदार्थांच्या पृष्ठभागावर घासणे आणि आकार देण्यासाठी केला जातो. त्यांच्या आकार, दात आणि वापराच्या आधारे फाईल्सचे अनेक प्रकार आहेत. काही प्रमुख प्रकार खालीलप्रमाणे:
समतल फाईल्स: यांच्या दातांची रचना समतल असते आणि याचा वापर सपाट पृष्ठभाग घासण्यासाठी केला जातो.
गोलाकार फाईल्स: यांच्या दातांची रचना गोलाकार असते आणि याचा वापर गोल आकार देण्यासाठी केला जातो.
त्रिकोणी फाईल्स: यांचा उपयोग कठिन कोनांवर काम करण्यासाठी केला जातो.
चौरस फाईल्स: यांचा वापर अरुंद खांब किंवा छिद्रांवर काम करण्यासाठी केला जातो.
अर्धगोल फाईल्स: यांचा वापर अवतल पृष्ठभाग घासण्यासाठी केला जातो.
Rut files रट फाईल्स: यांच्या दातांची रचना खूप बारीक असते आणि याचा वापर अंतिम चमक देण्यासाठी केला जातो.

फाईल्सची काळजी आणि देखभाल:
साफसफाई: वापरा नंतर फाईलला धातूची चिप्स किंवा इतर कणांपासून स्वच्छ करा. यासाठी ब्रश किंवा संपीडित हवा वापरू शकता.
तेल लावणे: फाईलला नियमितपणे हल्के तेल लावून ठेवा. यामुळे दाते जंग लागण्यापासून वाचतील आणि फाईलची आयुष्यमान वाढेल.
तीक्ष्णता: जर फाईल कमी कार्यक्षम झाली असेल तर ती तीक्ष्ण करा. फाईल तीक्ष्ण करण्यासाठी विशेष उपकरणे उपलब्ध आहेत.
संग्रह: फाईलला कोरड्या आणि थंड जागी ठेवा.
दुरुपयोग टाळा: फाईलला हातोडी म्हणून वापरू नका किंवा याचा वापर अशा प्रकारे करू नका की दाते तुटतील.

फाईल्सचा वापर:
धातूचे काम: धातूचे भाग घासणे, आकार देणे, बुरे काढणे इ.
लाकूड काम: लाकूडचे भाग घासणे, आकार देणे, बुरे काढणे इ.
प्लास्टिक: प्लास्टिकचे भाग घासणे, आकार देणे इ.
इतर सामग्री: काच, दगड इ. सामग्रीवरही काही प्रमाणात फाईलचा वापर केला जातो.

फाईल निवड:
सामग्री: कोणत्या सामग्रीवर काम करायचे आहे यानुसार फाईल निवडा.
आकार: काम करण्याच्या जागेनुसार फाईलचा आकार निवडा.
दाते: काम करण्याच्या प्रकारानुसार दातांची रचना निवडा.

सुरक्षा:
फाईल वापरताना सुरक्षेची सर्व सावधानी घ्या.
फाईल कधीही आपल्याकडे निर्देशित करू नका.
फाईल वापरताना सुरक्षेचे चष्मे आणि दस्ताने वापरा.

अतिरिक्त माहिती:
फाईल्सचे आकार आणि दाते त्यांच्या वापराच्या आधारे भिन्न असतात.
फाईल्सची गुणवत्ता त्यांच्या उत्पादकावर अवलंबून असते.
फाईलची योग्य निवड आणि वापर करून आपण आपले काम अधिक प्रभावीपणे करू शकता.

चिझल (Chisels):

चिझल हे मुख्यतः लाकूड कापण्यासाठी, भेगा काढण्यासाठी आणि नक्षीकाम करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन आहे. याचा वापर धातू, प्लास्टिक इ. सामग्रीवरही काही प्रमाणात केला जातो. चिझल वेगवेगळ्या आकारांमध्ये आणि दातांच्या रचनेत उपलब्ध असतात.

चिझल चे प्रकार:
समतल चिझल (Paring chisels): यांचा वापर सपाट पृष्ठभाग कापण्यासाठी केला जातो.
बेवेल चिझल (Bevel edge chisels): यांचा वापर बेवेल कट करण्यासाठी केला जातो.
मोर्टाइज चिझल (Mortise chisels): यांचा वापर मोर्टाइज करण्यासाठी केला जातो.
फ्लॅट चिझल (Flate chisel): यांचा वापर पातळ लाकूड कापण्यासाठी केला जातो.
पूडर चिझल (Flate chisel): यांचा वापर खोल छिद्र करण्यासाठी केला जातो.

चिझलची काळजी आणि देखभाल:
साफसफाई: वापरा नंतर चिझल लाकूडच्या चिप्स किंवा इतर कणांपासून स्वच्छ करा.
तीक्ष्णता: चिझल नियमितपणे तीक्ष्ण करा. चिझल तीक्ष्ण करण्यासाठी विशेष उपकरणे उपलब्ध आहेत.
तेल लावणे: चिझलला नियमितपणे हल्के तेल लावून ठेवा. यामुळे दाते जंग लागण्यापासून वाचतील आणि चिझलची आयुष्यमान वाढेल.
संग्रह: चिझल कोरड्या आणि थंड जागी ठेवा.
दुरुपयोग टाळा: चिझल हातोडी म्हणून वापरू नका किंवा याचा वापर अशा प्रकारे करू नका की दाते तुटतील.

चिझलचा वापर:
लाकूड काम: लाकूड कापणे, भेगा काढणे, नक्षीकाम करणे इ.
धातू काम: धातूचे भाग कापणे, भेगा काढणे इ.
प्लास्टिक: प्लास्टिकचे भाग कापणे, भेगा काढणे इ.

चिझल ची निवड:
सामग्री: कोणत्या सामग्रीवर काम करायचे आहे यानुसार चिझल निवडा.
आकार: काम करण्याच्या जागेनुसार चिझलचा आकार निवडा.
दाते: काम करण्याच्या प्रकारानुसार दातांची रचना निवडा.

सुरक्षा:
चिझल वापरताना सुरक्षेची सर्व सावधानी घ्या.
चिझल कधीही आपल्याकडे निर्देशित करू नका.
चिझल वापरताना सुरक्षेचे चष्मे आणि दस्ताने वापरा.

Hacksaw Blade :- 

हॅकसॉ ब्लेड्स
हॅकसॉ ब्लेड्स हे धातू, प्लास्टिक, लाकूड इ. विविध सामग्री कापण्यासाठी वापरले जाणारे पातळ, दातदार फिते असतात. हे ब्लेड हॅकसॉ या हात उपकरणावर बसवून वापरले जातात.

हॅकसॉ ब्लेड्सचे प्रकार:
हॅकसॉ ब्लेड्सचे प्रकार मुख्यतः त्यांच्या दातांच्या संख्या, दातांच्या आकार आणि कापण्याच्या सामग्रीनुसार ठरवले जातात. काही प्रमुख प्रकार खालीलप्रमाणे:
लाकूड कापण्यासाठी ब्लेड्स: यांचे दाते मोठे आणि कमी असतात.
धातू कापण्यासाठी ब्लेड्स: यांचे दाते लहान आणि अधिक असतात.
प्लास्टिक कापण्यासाठी ब्लेड्स: यांचे दाते मध्यम आकाराचे असतात.
द्विधातु ब्लेड्स: हे ब्लेड धातू आणि लाकूड दोन्ही कापण्यासाठी वापरले जातात.

हॅकसॉ ब्लेड्सची काळजी आणि देखभाल:
साफसफाई: वापरा नंतर ब्लेडला धातूच्या चिप्स किंवा इतर कणांपासून स्वच्छ करा.
तीक्ष्णता: जर ब्लेड कमी कार्यक्षम झाले असेल तर तीक्ष्ण करा. ब्लेड तीक्ष्ण करण्यासाठी विशेष उपकरणे उपलब्ध आहेत.
तोडलेले ब्लेड: जर ब्लेड तुटले असेल तर ते बदलून टाका.
संग्रह: ब्लेडला कोरड्या आणि थंड जागी ठेवा.
दुरुपयोग टाळा: ब्लेडला बळकट दबाव देऊ नका किंवा याचा वापर अशा प्रकारे करू नका की दाते तुटतील.

हॅकसॉ ब्लेड्सचा वापर:
धातूचे काम: पाइप कापणे, शीट धातू कापणे इ.
लाकूड काम: लाकूड कापणे, प्लाईवूड कापणे इ.
प्लास्टिक: प्लास्टिक पाईप्स कापणे इ.

हॅकसॉ ब्लेड निवड:
सामग्री: कोणत्या सामग्रीवर काम करायचे आहे यानुसार ब्लेड निवडा.
दाते: काम करण्याच्या प्रकारानुसार दातांची संख्या आणि आकार निवडा.
आकार: हॅकसॉच्या आकारानुसार ब्लेडचा आकार निवडा.

सुरक्षा:
हॅकसॉ ब्लेड वापरताना सुरक्षेची सर्व सावधानी घ्या.
हॅकसॉ कधीही आपल्याकडे निर्देशित करू नका.
हॅकसॉ वापरताना सुरक्षेचे चष्मे आणि दस्ताने वापरा.

अतिरिक्त माहिती:
हॅकसॉ ब्लेड्सचे आकार आणि दाते त्यांच्या वापराच्या आधारे भिन्न असतात.
हॅकसॉ ब्लेड्सची गुणवत्ता त्यांच्या उत्पादकावर अवलंबून असते.
हॅकसॉ ब्लेडची योग्य निवड आणि वापर करून आपण आपले काम अधिक प्रभावीपणे करू शकता.

Scrapper

स्क्रॅपर :-

स्क्रॅपर हे एक बहुउपयोगी हात साधन आहे जे विविध पृष्ठभागांवरून अतिरिक्त पदार्थ काढून टाकण्यासाठी वापरले जाते. याचा उपयोग मुख्यतः धातू, लाकूड, प्लास्टिक इ. सामग्रीच्या पृष्ठभागावरून जंग, पेंट, ग्रीस इ. काढून टाकण्यासाठी केला जातो. स्क्रॅपरच्या वेगवेगळ्या आकारांच्या आणि प्रकारांच्या ब्लेड्स असतात जे वेगवेगळ्या प्रकारच्या कामांसाठी उपयुक्त असतात.

स्क्रॅपरचे प्रकार:
फ्लॅट स्क्रॅपर: हा सर्वात सामान्य प्रकारचा स्क्रॅपर आहे. याचा वापर सपाट पृष्ठभागांवरून पदार्थ काढून टाकण्यासाठी केला जातो.
हाफ राउंड स्क्रॅपर: याचा वापर गोल आकाराच्या पृष्ठभागांवरून पदार्थ काढून टाकण्यासाठी केला जातो.
थ्री स्क्वेअर स्क्रॅपर: याचा वापर कोनदार भागातून पदार्थ काढून टाकण्यासाठी केला जातो.
बुल नोज स्क्रॅपर: याचा वापर गोल कोनांवरून पदार्थ काढून टाकण्यासाठी केला जातो.
हुक स्क्रॅपर: याचा वापर कठीण जागांमधून पदार्थ काढून टाकण्यासाठी केला जातो.

स्क्रॅपरची काळजी आणि देखभाल:
साफसफाई: वापरा नंतर स्क्रॅपरला साफ करा. यासाठी ब्रश किंवा संपीडित हवा वापरू शकता.
तीक्ष्णता: जर स्क्रॅपरचा ब्लेड कमी कार्यक्षम झाला असेल तर तीक्ष्ण करा. ब्लेड तीक्ष्ण करण्यासाठी विशेष उपकरणे उपलब्ध आहेत.
जंग: स्क्रॅपरला जंग लागू न देऊ. वापरा नंतर स्क्रॅपरला तेल लावून ठेवा.
संग्रह: स्क्रॅपरला कोरड्या आणि थंड जागी ठेवा.
दुरुपयोग टाळा: स्क्रॅपरला हातोडी म्हणून वापरू नका किंवा याचा वापर अशा प्रकारे करू नका की ब्लेड तुटतील.

स्क्रॅपरचा वापर:
धातूचे काम: धातूचे भाग साफ करणे, जंग काढणे, पेंट काढणे इ.
लाकूड काम: लाकूड साफ करणे, पेंट काढणे इ.
प्लास्टिक: प्लास्टिकचे भाग साफ करणे, पेंट काढणे इ.
अन्य: गाडी, मशीनरी इ. साफ करण्यासाठी.

स्क्रॅपर निवड:
सामग्री: कोणत्या सामग्रीवर काम करायचे आहे यानुसार स्क्रॅपर निवडा.
आकार: काम करण्याच्या जागेनुसार स्क्रॅपरचा आकार निवडा.
ब्लेड: काम करण्याच्या प्रकारानुसार ब्लेडची रचना निवडा.

सुरक्षा:
स्क्रॅपर वापरताना सुरक्षेची सर्व सावधानी घ्या.
स्क्रॅपर कधीही आपल्याकडे निर्देशित करू नका.
स्क्रॅपर वापरताना सुरक्षेचे चष्मे आणि दस्ताने वापरा.

अतिरिक्त माहिती:
स्क्रॅपरचे आकार आणि ब्लेड त्यांच्या वापराच्या आधारे भिन्न असतात.
स्क्रॅपरची गुणवत्ता त्यांच्या उत्पादकावर अवलंबून असते.
स्क्रॅपरची योग्य निवड आणि वापर करून आपण आपले काम अधिक प्रभावीपणे करू शकता.