Practical No. 56.2 BlowRoom Machine

By S. U. Boratwar Weaving Technician 22l23
56.2 Identify various Textile Machines. (08 hrs)
56.2 BlowRoom Machine
प्रॅक्टिकल: ब्लो रूम मशिन्सची ओळख  (Identification of Blow Room Machines)

१. उद्देश (Aim)
स्पिनिंग विभागातील ब्लो रूममधील विविध यंत्रांची ओळख करून घेणे, त्यांच्या कामाचा क्रम समजून घेणे आणि कापसातील कचरा (Trash) काढण्याची प्रक्रिया अभ्यासणे.

२. आकृती (Diagram)


३. प्रॅक्टिकलसाठी पूर्वतयारी (Preparation for Practical)
वर्कशॉप किंवा स्पिनिंग मिलमधील ब्लो रूम विभागाला भेट देण्याचे नियोजन करणे.
मशिन्स चालू स्थितीत आहेत की बंद, याची खात्री करणे.
मशिन्सच्या सुरक्षित अंतरावरून निरीक्षण करण्याची तयारी ठेवणे.

४. साधने आणि उपकरणे (Tools and Equipment)
स्टील रूल किंवा मेजरिंग टेप.
टॉर्च (मशिन्सचे अंतर्गत भाग पाहण्यासाठी).
नोटबुक आणि पेन.
मशिन मॅन्युअल्स (उपलब्ध असल्यास).

५. कच्चा माल (Raw Material)
कापसाच्या गाठी (Cotton Bales).
सिंथेटिक फायबर (मिश्रण करायचे असल्यास).

६. इतर आवश्यकता (Other Requirements)
स्वच्छ कापड (मशिनवरील धूळ पुसण्यासाठी).
मशिनच्या भागांची माहिती देणारे तक्ते.

७. सुरक्षा (Safety)
मशिनच्या फिरणाऱ्या भागांपासून सुरक्षित अंतर ठेवा.
अंगात सैल कपडे नसावेत; ॲप्रनचा वापर करावा.
डोक्यावर टोपी किंवा केस व्यवस्थित बांधलेले असावेत.
मशिन सुरू असताना हात आत घालण्याचा प्रयत्न करू नये.

८. कार्यपद्धती (Procedure)
१. सर्वप्रथम आम्ही कापड उद्योगातील स्पिनिंग विभागाला भेट दिली आणि तेथील ब्लो रूम लाइनची पाहणी केली.
२. आम्ही ब्लो रूम लाइनच्या सुरुवातीला असलेल्या Bale Opener या यंत्रापासून निरीक्षणास सुरुवात केली आणि गाठींमधून कापूस कसा मोकळा केला जातो, हे पाहिले. 
३. एका यंत्रातून दुसऱ्या यंत्रात कापूस न्यूमॅटिक पद्धतीने (हवेच्या दाबाने) पाइपद्वारे कसा पाठवला जातो, या प्रवाहाचे आम्ही बारकाईने निरीक्षण केले. 
४. प्रक्रियेदरम्यान आम्ही Step Cleaner, Mono Cylinder आणि Axiflow यांसारखी स्वच्छता करणारी यंत्रे (Cleaning Machines) ओळखली आणि त्यांचा क्रम समजून घेतला. 
५. कापसाचे विविध प्रकार एकत्र करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या Mixing/Blending मशिनच्या कार्यप्रणालीचा आम्ही अभ्यास केला. 
६. ब्लो रूमच्या शेवटच्या टप्प्यावर कापसाचा Lap (लॅप) कसा तयार होतो किंवा Arow Feed सिस्टीमद्वारे तो कार्डिंगकडे कसा जातो, हे आम्ही प्रत्यक्ष पाहिले. 
७. प्रत्येक मशिनमधून वेगळा झालेला कचरा (Trash) कोणत्या ठिकाणी जमा होतो, याची आम्ही पाहणी केली आणि त्याची नोंद घेतली. 
८. संपूर्ण प्रक्रियेदरम्यान मशिनचे बीटर्स (Beaters) आणि ग्रिड बार्स (Grid Bars) कसे कार्य करतात, याचे आम्ही तांत्रिक निरीक्षण केले.
९. आम्ही ब्लो रूम लाइनच्या शेवटी असलेली Arow Feed सिस्टम पाहिली, जिथे कापूस लॅपमध्ये रूपांतरित न होता थेट पाईपलाईनद्वारे कार्डिंग मशिन्सना पुरवला जातो. 
१०. Arow Feed प्रणालीमध्ये हवेच्या दाबाचा (Air Pressure) वापर करून कापसाचे बारीक पुंजके (Tufts) सर्व कार्डिंग मशिन्सना समप्रमाणात कसे वाटले जातात, याचे आम्ही निरीक्षण केले.

९. दक्षता (Precautions)
मशिनच्या बेल्ट आणि गिअर्सजवळ जाऊ नका.
मशिन चालू करण्यापूर्वी कोठेतरी अडथळा नाही ना, याची खात्री करा.
धुळीपासून वाचण्यासाठी मास्कचा वापर करा.

१०. तांत्रिक डेटा आणि तक्ता (Technical Data and Table)
मशिनचे नावमुख्य कार्य (Function)बीटरचा प्रकार (Type of Beater)आउटपुट स्वरूप (Output Form)
Bale Openerगाठी उघडणे व कापूस मोकळा करणेSpiked LatticeTufts (कापसाचे पुंजके)
Step Cleanerजड कचरा आणि बी काढणेBeater BladesCleaned Tufts
Scutcherकापसाचा थर (Lap) तयार करणेKirschner BeaterLap (रोल)
११. कौशल्ये (Skills)
विविध प्रकारच्या बीटर्सची (Beaters) ओळख पटवणे.
कापसाचा प्रवाह (Material Flow) ओळखण्याची क्षमता.
मशिनमधील त्रुटी किंवा आवाज ओळखण्याचे कौशल्य.

१२. जादा माहिती (Additional Points)
आधुनिक ब्लो रूममध्ये Lap System ऐवजी थेट  Arow Feed System चा वापर केला जातो, ज्यामुळे प्रक्रिया वेगवान होते.

Metal Detector: ब्लो रूममध्ये धातूचे तुकडे ओळखण्यासाठी मेटल डिटेक्टर बसवलेले असतात जेणेकरून आग लागण्याचा धोका टाळता येतो.

१३. निष्कर्ष (Conclusion)
ब्लो रूममधील सर्व मशिन्सचा अभ्यास केला असता असे दिसून आले की, या विभागाचे मुख्य काम कापूस स्वच्छ करणे, तो मोकळा करणे आणि पुढील कार्डिंग प्रक्रियेसाठी योग्य स्वरूपात तयार करणे हे आहे.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Lesson No. 06.1 Cutting Tools ( कटिंग टूल्स )

By S. U. Boratwar Weaving Technician 22l23
Image
6.१. कटिंग टूल्स ( Cutting Tools ) - कापण्याची साधने  फाइल :- धातू कापण्याच्या पध्दती [ Methods of meterial cutting] :- धातू कट करण्याच्या तीन पध्दती आहेत. 1] खरडणे [ abrasion] 2] वितळवणे [ Fusion] 3] कापणे [Incision] फाइल व फाइलींग :- फाइल हे कटिंग टूल असून फाइलचा उपयोग पृष्ठभागा वरील जादा धातू काढणे, जॉब योग्य साईजमध्ये आणणे व त्याला फिनिशिंगमध्ये बनविणे, जॉबची बर काढणे यासारख्या कामासाठी होतो.      फाइलींग ही फाइलच्या मदतीने जॉबच्या सरफेसवरील जादा असलेले मटेरीयल काढण्यासाठी क्रिया आहे. [Filing is method for removing excess material from workpiece by using a file which acts as cutting tool] फाईलचे भाग [ ELEMENTS OF FILE ] :- फाईलचे पुढील वेगवेगळे पार्ट आहेत. 1) पॉईंट [Point] किंवा टीप [Tip] :-      टॅगच्या विरुध्द बाजूस (टोकास) असणाऱ्या भागास टीप किंवा पॉईंट म्हणतात. फाइलींगला सुरुवात करण्यापूर्वी जॉबच्या सरफेसवरील बल्क मटेरिलय (Bulk material) किंवा हार्ड स्किन (Hard skin) याने काढतात. फाइलींग करतांना पॉईंटवर एका हाताने दाब देतात. 2) फेस [Face] किंव...
Read more

Lesson No. 01 Trade Instruction & Introduction

By S. U. Boratwar Weaving Technician 22l23
General Discipline of the Institute  :-      कोणत्याही व्यवसायातील यश आणि प्रगती ही सुरक्षित कार्यस्थळ आणि काम करणारा सुदृड कामगार यावर आवलंबून आसते. याच कारणामुळे प्रत्येक व्यवसायात सुरक्षा आणि कामगाराचे चांगले आरोग्य याला वरचे स्थान दिले जाते. विव्हिंग टेक्निशियन व्यवसायात विव्हर ला त्याचे कर्तव्य आणि जबाबदारी याची जाणिव आसावी.      विव्हिंग टेक्निशियन वर्कशॉप मधिल अपघात आणि सुरक्षा संबंधी घ्यावयाची खबरदारी याचे ज्ञान आसले पाहिजे. त्यानंतर विव्हर हा त्याच्या कामाला दिशा देऊ शकनारा आउला पाहिजे. विव्हिंग टेक्निशियन व्यवसाय हा (Craftsman Training Scheme: C.T.S.) शिल्पकारागीर प्रशिक्षण योजाना अंतर्गत औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थाच्या माध्यमातून शिकविला जातो या व्यवसायाचा कालावधी दोन वर्ष आहे.      प्रशिक्षणार्थीनी औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थेतून ज्या व्यवसायात प्रशिक्षण घेतले आसेल. त्या व्यवसायाची परिक्षा उत्तीर्ण झाल्यानंतर. त्याला व्यवसायाचे राष्ट्रीय प्रमाणपत्र दिले जाते. प्रशिक्षण पुर्ण केल्यानंतर त्याला. विविध कंपन्यामधून (अप्रेंटीस) शिकाऊ, ...
Read more

Lesson No. 02. Safety

By S. U. Boratwar Weaving Technician 22l23
Image
सुरक्षा (Safety) सुरक्षितता या शब्दाचा अर्थ सुरक्षित असण्याची स्थिती आहे. सुरक्षा फ्रेंच शब्द 'Sauf' पासुन आला आहे. एखादया अनुचित घटनेपासून दूर राहणे देखील व्यक्त केले जाऊ शकते ज्यामुळे व्यक्तीवर विपरीत परिणाम होतो. सुरक्षितता ही एक विशिष्ट परिस्थिती आहे, म्हणजे जर तुम्ही एखाद्या ठिकाणी काम करत असाल तर संबंधित अधिका-यांनी निर्दिष्ट केल्याप्रमाणे विशिष्ट उपाययोजना केल्या पाहिजेत, ज्यामुळे तुम्हाला तुमचे कामाचे ठिकाण सुरक्षित वाटते. जेव्हा आपण सुरक्षिततेबद्द्ल बोलतो, तेव्हा त्यात सर्व प्रकारची सुरक्षितता समाविष्ट असते. जी आपल्या कामाच्या ठिकाणांशी संबंधित आसते. उदा. वीजेपासुन व मशिनपासुन सुरक्षा. वर्कशॉपमध्ये तुम्ही चुकीच्या पध्दतीने काम करत असल्यास अपघात घडू शकतो. प्रत्येक कामगाराची सुरक्षासाठी सतर्कता आसणे आवश्यक आहे. त्यासाठी खालिल मापदंड आहेत. 'सेफ्टी' (सुरक्षा) - Defintion (व्याख्या) सुरक्षा (Safety) म्हणजे काम करताना, यंत्राचा वापर करताना आणि कार्यशाळेत (workshop) असताना संभाव्य धोके टाळून स्वतःचे आणि इतरांचे संरक्षण करण्याची प्रक्रिया. यात अपघातांपासून बचाव करणे, द...
Read more

Lesson No. 03 Workshop Safety

By S. U. Boratwar Weaving Technician 22l23
Workshop Safety (कार्यशाळा सुरक्षा) पर्यायी नावे: सुरक्षितता आणि प्रथमोपचार (Safety and First Aid) व्यावसायिक सुरक्षा आणि आरोग्य (Occupational Safety and Health) Definition (व्याख्या) सुरक्षितता म्हणजे धोका, हानी किंवा अपघातापासून मुक्त असणे. कार्यशाळेतील सुरक्षा म्हणजे काम करताना व्यक्ती, यंत्रसामग्री, आणि कार्यक्षेत्राचे नुकसान टाळण्यासाठी तयार केलेले नियम, पद्धती आणि व्यवस्था. विणकाम कार्यशाळेच्या संदर्भात:  यंत्रांचे फिरणारे भाग, कापड आणि धाग्यांची धूळ (fly/fibre dust), आवाज (noise), आणि अवजारे यांचा वापर करताना अपघातांना प्रतिबंध करणे. Objectives (उद्देश) कार्यशाळा सुरक्षा या धड्याचे मुख्य उद्देश खालीलप्रमाणे आहेत: मानवी जीविताचे संरक्षण:  कामगारांना शारीरिक इजा किंवा अपघातांपासून वाचवणे. मालमत्तेचे संरक्षण:  यंत्रसामग्री, उपकरणे, आणि कच्चा माल यांचे नुकसान टाळणे. उत्पादकता वाढवणे:  अपघात आणि कामातील व्यत्यय कमी करून कामाची गुणवत्ता व उत्पादन क्षमता टिकवून ठेवणे. सुरक्षित सवयी निर्माण करणे:  विद्यार्थ्यांना सुरक्षित आणि जबाबदार कार्यप्रणालीचे प्रशिक्षण देणे...
Read more

56/ 09. Identify various textile machines. (08) 10) Warping Machine.

By S. U. Boratwar Weaving Technician 22l23
Image
56/ 09. Identify various textile machines. (08) 10) Warping Machine.  1) टेक्सटाइल डिपार्टमेंटमधील वार्पिंग मशीन म्हणजे काय आणि त्याचा उद्देश काय आहे हे शोधा ? 1.1) टेक्सटाइल डिपार्टमेंटमधील वार्पिंग मशीन हे एक असे यंत्र आहे जे विणकामासाठी ताण्याचे धागे तयार करते . 1.2) वार्पिंग प्रक्रियेत अनेक धागे एका बीमवर समांतर आणि विशिष्ट लांबीच्या तणावात लपेटले जातात .  1.3) याचा मुख्य उद्देश विणकामाच्या प्रक्रियेसाठी आवश्यक असलेला ताणा तयार करणे आहे .  1.4) वार्पिंगमुळे धाग्यांची योग्य मांडणी होते आणि ते तुटण्याची शक्यता कमी होते, ज्यामुळे विणकाम प्रक्रिया अधिक कार्यक्षम होते .  1.5) थोडक्यात, वार्पिंग मशीन हे विणकामासाठी धाग्यांची जुळवाजुळव करून त्यांना बीमवर लपेटण्याचे काम करते. 2) वार्पिंग मशीनचे विविध प्रकार कोणते आहेत आणि त्यांची वैशिष्ट्ये काय आहेत ते लिहा. वार्पिंग मशीनचे मुख्यत्वे तीन प्रकार आहेत:  डायरेक्ट वार्पिंग मशीन (प्रत्यक्ष वार्पिंग मशीन),  सेक्शनल वार्पिंग मशीन (खंडीय वार्पिंग मशीन) आणि  बॉल वार्पिंग मशीन (गोल वार्पिंग मशीन). त्यांची वैशिष...
Read more